Afval & circulariteit
De Universiteit Maastricht wil een actieve bijdrage leveren aan de transitie naar een circulaire economie. In de afgelopen jaren zijn er stappen gezet om de hoeveelheid afval te reduceren en afvalstromen beter te scheiden. In de komende jaren worden de inspanningen geïntensiveerd om daarmee het gebruik van primaire grondstoffen én tegelijk de CO2-footprint van UM verder te reduceren.
De UM is in 2016 gestart met het gescheiden inzamelen van PBD-verpakkingen (plastic, blik en drankkartons). Sinds 2017 wordt ook koffiedik separaat ingezameld. In 2020 is de UM gestart met het apart inzamelen van piepschuim bij de laboratoria van de faculteit FHML. In onderstaande diagram is de ontwikkeling voor de verschillende afvalstromen te zien tussen 2016 en 2022. Vanwege de coronacrisis was er een forse dip in 2020 en 2021.
Beheer van het afval
De Universiteit Maastricht (UM) zet zich in voor een circulaire economie door afvalstromen te scheiden en de totale afvalproductie te verminderen. De universiteit werkt samen met een onafhankelijke aannemer die niet alleen het afvalbeheer verzorgt, maar ook adviseert over strategieën voor afvalbeheer. Samen hebben zij het doel gesteld om 55% van het ingezamelde afval te recyclen tegen 2026.
De afvalscheiding begon in 2016, met de scheiding van plastic, drinkpakken en metalen verpakkingen. In 2017 werden koffiedik en in de loop der jaren is het systeem verder verfijnd. In 2023 werden informatieborden op de afvalbakken geplaatst om het juiste afvalscheiden te begeleiden. Sinds 2023 is metaal niet meer toegestaan in de oranje bakken, maar voor drankblikjes wordt een statiegeld betaald: men kan deze in de winkel retourneren of doneren in donatiebakken (bij sommige Eurest-outlets).
Studenten en medewerkers zijn inmiddels vertrouwd met gescheiden bakken voor papier, plastic en ander afval. Sinds 2025 is er een belangrijke uitbreiding: organische afvalbakken.
Bakken voor organisch afval
In 2023 werd een proefproject voor organische afvalbakken gelanceerd bij FASoS. De resultaten waren veelbelovend: het recyclen van organisch afval steeg naar 1,3% voor het jaar en tijdens de pilotperiode (september-december) steeg het naar 2,3%, met 148 kilogram organisch afval verzameld.
De beslissing om organische afvalbakken uit te breiden werd genomen na een analyse die aangaf dat ongeveer 10% van het restafval uit organisch materiaal bestond, zoals etensresten.
Met deze nieuwe bakken wordt organisch afval niet langer verbrand, maar ondergaat het fermentatie om biogas te produceren. Dingen zoals groenten, fruit, etensresten, vis, brood, eierschalen en theezakjes kunnen in deze bakken worden gedeponeerd. Deze eenvoudige verandering zal helpen om CO2-uitstoot te verminderen, de circulaire economie te bevorderen en de duurzaamheidsinspanningen van UM te versterken.
Circulaire keuzes maken
Duurzame keuze voor wegwerphandschoenen
Elke dag worden er duizenden wegwerphandschoenen gebruikt op universiteiten voor schoonmaak, laboratoriumwerk en catering. Dankzij de samenwerking met Asito, het bedrijf dat verantwoordelijk is voor schoonmaak van de UM faciliteiten, is de UM overgestapt op recyclebare, circulaire handschoenen, ontwikkeld door Gloovy. Lees hier het persbericht.
Workshops voor medewerkers
Verder zijn er in 2023 workshop georganiseerd met ondersteunend personeel van verschillende eenheden om de principes van circulariteit te vertalen naar het eigen werkveld. Bij Facility Services is dit bestendig met een werkgroep circulariteit om de kansen te verzilveren rondom circulair gebruik van meubilair en ICT-apparatuur.
Circulariteit bij de Sustainability Hub
Op Tapijn heeft de UM de Sustainability Hub ter beschikking gesteld voor studenten en staff. De Sustainability Hub is een plek waar duurzame en circulaire initiatieven tot groei mogen worden gebracht. Hier zijn 3 circulaire ruimtes ingericht:
- Reroom (Reuse Recycle Repurpose) Deze kamer wordt gebruikt voor alles wat met de 3 R's te maken heeft. Hier vind je een naaimachine en materialen om kleding te naaien en repareren, is er herbruikbaar papier en plastic aanwezig en zijn er machines om plastic te upcyclen.
- Swap Room Hier kun je kleding brengen in ruil voor andere kleding.
- Library of things Dit is een ruimte met apparaten en decoraties die mensen kunnen gebruiken en weer terugbrengen.
